Προαιρετική Ασφάλιση Μακροχρόνια Ανέργων: Νέο Πλαίσιο χωρίς Ηλικιακά Όρια — Τι Αλλάζει για Συνταξιοδότηση, Αναπηρία & Θάνατο

Σε μια σημαντική εξέλιξη για χιλιάδες μακροχρόνια ανέργους και τους ασφαλιστικούς τους συμβούλους, ο e-ΕΦΚΑ δημοσίευσε την εγκύκλιο 16/2026, η οποία αποτυπώνει σε πλήρες θεσμικό πλαίσιο τις αλλαγές που επήλθαν με το άρθρο 67 του ν. 5239/2025 στην προαιρετική ασφάλιση μακροχρόνια ανέργων. Η βασικότερη αλλαγή: η κατάργηση των ηλικιακών ορίων εισόδου στη ρύθμιση.

Τι Ήταν το Προηγούμενο Καθεστώς και Τι Άλλαξε

Μέχρι σήμερα, οι μακροχρόνια άνεργοι που επιθυμούσαν να αξιοποιήσουν τη ρύθμιση του άρθρου 10 του ν. 2874/2000 — δηλαδή να συνεχίσουν προαιρετικά την ασφάλισή τους ώστε να θεμελιώσουν δικαίωμα πλήρους σύνταξης — έπρεπε να έχουν συμπληρώσει συγκεκριμένο ηλικιακό όριο: 62 έτη για άνδρες και γυναίκες, ή 57 έτη για τους υπαγόμενους στα Βαρέα και Ανθυγιεινά Επαγγέλματα.

Με το ν. 5239/2025, τα ηλικιακά αυτά όρια καταργούνται. Πλέον, η μόνη ουσιαστική προϋπόθεση παραμένει το ελάχιστο απόσταση από τη συνταξιοδότηση: ο αιτών δεν πρέπει να απέχει περισσότερο από 5 έτη από τη συμπλήρωση του ελάχιστου ορίου ηλικίας πλήρους σύνταξης γήρατος.

Πρακτικά Παραδείγματα Υπολογισμού

Για τους «νέους» ασφαλισμένους, τα ελάχιστα όρια ηλικίας πλήρους σύνταξης παραμένουν ως εξής — και από εκεί παράγεται το όριο εισόδου στην προαιρετική ασφάλιση:

• Γενικό όριο 67 ετών → εισαγωγή στη ρύθμιση από τα 62 έτη

• Βαρέα & Ανθυγιεινά Επαγγέλματα (ΚΒΑΕ): 62 έτη → εισαγωγή από τα 57

• Υπόγειες στοές / εναέριες / υποθαλάσσιες εργασίες: 57 έτη → εισαγωγή από τα 52

Δυνατότητα Διακοπής και Αξιοποίηση Πλασματικών Χρόνων

Ιδιαίτερη πρακτική αξία έχει η διευκρίνιση της εγκυκλίου ότι, εφόσον ο ασφαλισμένος έχει ήδη συμπληρώσει το ηλικιακό όριο πλήρους συνταξιοδότησης αλλά δεν διαθέτει ακόμα τις απαιτούμενες 4.500 ημέρες ασφάλισης, μπορεί να διακόψει την προαιρετική ασφάλιση και να συμπληρώσει το έλλειμμα χρησιμοποιώντας πλασματικούς χρόνους.

Αυτό αφορά συγκεκριμένα τους πλασματικούς χρόνους του άρθρου 40 ν. 3996/2011 (για «νέους» ασφαλισμένους) ή του άρθρου 40 ν. 2084/1992, όπως ίσχυε έως την τροποποίησή του (για «παλαιούς» ασφαλισμένους). Η δυνατότητα αυτή μπορεί να μειώσει σημαντικά το χρόνο και το κόστος συμπλήρωσης των ασφαλιστικών προϋποθέσεων.

Σύνταξη Αναπηρίας ή Λόγω Θανάτου: Σημαντική Υπενθύμιση

Η εγκύκλιος υπενθυμίζει επίσης μια λιγότερο γνωστή παράμετρο: ο χρόνος που διανύθηκε στην προαιρετική ασφάλιση μακροχρόνια ανέργων μπορεί να αξιοποιηθεί και για θεμελίωση δικαιώματος σύνταξης αναπηρίας ή σύνταξης λόγω θανάτου στα δικαιούχα μέλη της οικογένειας.

Ωστόσο, για σύνταξη αναπηρίας με ποσοστό 67%, το κρίσιμο σημείο είναι να αρχίζει το ποσοστό αναπηρίας μετά την υπαγωγή στην προαιρετική ασφάλιση. Διαφορετικά, ο χρόνος δεν συνυπολογίζεται.

Βασικά Σημεία

• Κατάργηση ηλικιακών ορίων εισόδου — ισχύει από 17.10.2025 (ν. 5239/2025)

• Μόνη προϋπόθεση: απόσταση έως 5 ετών από το ελάχιστο όριο πλήρους σύνταξης

• Δυνατότητα διακοπής και χρήση πλασματικών χρόνων για τα υπολειπόμενα 4.500 ημερομίσθια

• Ο χρόνος ασφάλισης αξιοποιείται και για σύνταξη αναπηρίας/θανάτου υπό προϋποθέσεις

• Αίτηση υπαγωγής: υποβάλλεται στο αρμόδιο Τμήμα Ασφάλισης και Εισφορών e-ΕΦΚΑ

Συμπέρασμα

Η κατάργηση των ηλικιακών ορίων αποτελεί σημαντική ευελιξία για μακροχρόνια ανέργους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση. Η νέα εγκύκλιος 16/2026 παρέχει τον απαραίτητο οδηγό εφαρμογής — αλλά η πολυπλοκότητα των επιμέρους διατάξεων (παλαιοί/νέοι ασφαλισμένοι, πλασματικοί χρόνοι, αναπηρία) καθιστά αναγκαία τη συνεργασία με έμπειρο ασφαλιστικό και φορολογικό σύμβουλο για την ορθή αξιοποίηση της ρύθμισης.

Πηγή: Taxheaven.gr | Διαβάστε το πλήρες άρθρο εδώ: https://www.taxheaven.gr/news/74043

⚠️ This content was generated by AI