Νέο Νομοσχέδιο Στεγαστικής Αρωγής μετά από Φυσικές Καταστροφές: Αφορολόγητες Αποζημιώσεις και Νέο Θεσμικό Πλαίσιο

Κατατέθηκε χθες στη Βουλή των Ελλήνων ένα νομοσχέδιο που αναμένεται να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο η πολιτεία στηρίζει τους πληγέντες από φυσικές καταστροφές. Το νέο πλαίσιο στεγαστικής αρωγής αντικαθιστά παλαιότερες ρυθμίσεις και εισάγει σαφή, σύγχρονα κριτήρια για τη χορήγηση ενισχύσεων — με ιδιαίτερη έμφαση στην αφορολόγητη μεταχείρισή τους και την προστασία τους από κατασχέσεις και συμψηφισμούς.

Γιατί Αυτό το Νομοσχέδιο Αφορά Άμεσα Επιχειρήσεις και Ιδιώτες

Σε μια χώρα που βιώνει αυξανόμενα ακραία καιρικά φαινόμενα — από πλημμύρες και σεισμούς έως δασικές πυρκαγιές — η θεσμική αντιμετώπιση των συνεπειών έχει αποκτήσει κεντρική σημασία τόσο για ιδιώτες όσο και για επιχειρήσεις. Το υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου φέρνει ουσιαστικές αλλαγές σε τρεις βασικούς τομείς: την αφορολογία της στεγαστικής αρωγής, τη διαχείριση ασφαλιστικών αποζημιώσεων και τη σύνδεση με την υποχρεωτική ασφάλιση επιχειρήσεων.

1. Αφορολόγητη και Ακατάσχετη η Στεγαστική Αρωγή (Άρθρο 8)

Σύμφωνα με το άρθρο 8 του σχεδίου νόμου, η στεγαστική αρωγή χαρακτηρίζεται ρητά ως αφορολόγητη, ανεκχώρητη και ακατάσχετη. Το ποσό που λαμβάνει ο δικαιούχος δεν μπορεί να δεσμευτεί από το Δημόσιο, δεν συμψηφίζεται με τυχόν φορολογικές οφειλές, και δεν υπόκειται σε κρατήσεις, τέλη ή εισφορές. Παράλληλα, εξαιρείται ρητά η εφαρμογή του άρθρου 47 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος σε περίπτωση διανομής ή κεφαλαιοποίησης.

Αυτή η προστατευτική ρύθμιση στοχεύει στη διασφάλιση ότι η κρατική βοήθεια φτάνει αναλλοίωτη στον τελικό αποδέκτη, αποτρέποντας κάθε μορφή δέσμευσης που θα ακύρωνε τον αποκαταστατικό σκοπό της.

2. Αφορολόγητη η Ασφαλιστική Αποζημίωση Επιχειρήσεων (Άρθρο 9)

Ιδιαίτερης σημασίας για τις επιχειρήσεις είναι το άρθρο 9, που αφορά κτιριακές εγκαταστάσεις ασφαλισμένων εταιρειών. Η ασφαλιστική αποζημίωση που καταβάλλεται μετά από φυσική καταστροφή κηρύσσεται αφορολόγητη και ακατάσχετη. Επιπλέον, η κρατική αρωγή χορηγείται πλέον συμπληρωματικά — μόνο για το τμήμα της ζημιάς που δεν καλύπτεται από ασφαλιστική αποζημίωση — εισάγοντας στοιχεία δημοσιονομικής ευθύνης.

Το μέτρο δημιουργεί ουσιαστικό κίνητρο για ασφάλιση επιχειρηματικών περιουσιακών στοιχείων, ενώ ταυτόχρονα μειώνει το δημοσιονομικό βάρος του κράτους σε υπεύθυνες, ασφαλισμένες επιχειρήσεις.

3. Ενίσχυση Πρώτης Αρωγής και Ενφια (Άρθρα 10 & 14)

Σύμφωνα με το άρθρο 10, η ενίσχυση πρώτης αρωγής είναι επίσης αφορολόγητη, ανεκχώρητη και ακατάσχετη — και σημαντικότερα: δεν υπολογίζεται στα εισοδηματικά όρια για την καταβολή οποιασδήποτε κοινωνικής ή προνοιακής παροχής. Αυτό σημαίνει ότι ένας πληγείς δεν κινδυνεύει να χάσει επιδόματα ή παροχές λόγω λήψης κρατικής βοήθειας.

Το άρθρο 14 εισάγει ένα αντικειμενικό κριτήριο υπολογισμού: η πρώτη αρωγή δεν μπορεί να υπερβεί το 80% της κατά πλήρη κυριότητα αξίας του κτιρίου, όπως αυτή υπολογίζεται για τον ΕΝΦΙΑ βάσει του νέου Κώδικα Φορολογίας Περιουσίας (ν. 5219/2025).

4. Ασφάλιση Επιχειρήσεων: Η Σύνδεση με τον ν. 5116/2024 (Άρθρο 35)

Σημαντική τροποποίηση επιφέρει το άρθρο 35, που αλλάζει τις προϋποθέσεις αποκλεισμού επιχειρήσεων από κρατικές ενισχύσεις. Πλέον, ο έλεγχος της υποχρέωσης ασφάλισης γίνεται βάσει των ετήσιων ακαθάριστων εσόδων του προηγούμενου φορολογικού έτους — υπό την προϋπόθεση ότι έχει παρέλθει η προθεσμία υποβολής φορολογικής δήλωσης κατά την ημερομηνία εκδήλωσης της θεομηνίας.

Επιπτώσεις για Επιχειρήσεις, Ακίνητα και Φορολογική Συμμόρφωση

• Επιχειρήσεις με ασφαλισμένες εγκαταστάσεις έχουν διπλό όφελος: αφορολόγητη ασφαλιστική αποζημίωση + πρόσβαση σε κρατική αρωγή για ακάλυπτες ζημιές.

• Ανασφάλιστες επιχειρήσεις χάνουν πλήρως το δικαίωμα σε κρατική αρωγή για υλικές ζημιές — ισχυρό κίνητρο συμμόρφωσης με τον ν. 5116/2024.

• Λογιστές και φοροτεχνικοί πρέπει να ενημερώσουν πελάτες τους για τις νέες αφορολόγητες κατηγορίες — ιδίως σε σχέση με τον κωδικό υποβολής στη δήλωση φορολογίας εισοδήματος.

• Ιδιοκτήτες ακινήτων πρέπει να γνωρίζουν ότι η βάση υπολογισμού της αποζημίωσης συνδέεται πλέον με αντικειμενικές αξίες ΕΝΦΙΑ.

• Δικαιούχοι κοινωνικών παροχών μπορούν να λαμβάνουν αρωγή χωρίς κίνδυνο απώλειας επιδομάτων ή προνοιακής βοήθειας.

Στρατηγικό Σχόλιο ROQ

Το νέο νομοθετικό πλαίσιο αντικατοπτρίζει μια στροφή προς συστημική ανθεκτικότητα: αντί να χορηγεί κρατικές ενισχύσεις χωρίς προϋποθέσεις, το κράτος σηματοδοτεί ότι η ασφάλιση δεν είναι πλέον προαιρετική επιλογή αλλά προϋπόθεση για την πρόσβαση σε προστασία. Αυτό εναρμονίζεται με ευρωπαϊκές πρακτικές κλιματικής προσαρμογής και αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά το ελληνικό ασφαλιστικό οικοσύστημα.

Για επιχειρήσεις, η άμεση ενέργεια είναι ο έλεγχος κάλυψης ασφαλιστηρίου συμβολαίων έναντι φυσικών καταστροφών — ιδίως σε ακίνητα που αποτελούν παραγωγικό εξοπλισμό ή εγκαταστάσεις δραστηριότητας.

Βασικά Σημεία

• Το νομοσχέδιο κατατέθηκε στη Βουλή στις 25 Αυγούστου 2026.

• Η στεγαστική αρωγή, η ασφαλιστική αποζημίωση και η ενίσχυση πρώτης αρωγής είναι αφορολόγητες και ακατάσχετες.

• Η κρατική αρωγή σε ασφαλισμένες επιχειρήσεις χορηγείται μόνο για ακάλυπτο ποσό από ασφαλιστήριο.

• Ανώτατο όριο αρωγής: 80% της αξίας ΕΝΦΙΑ του κτιρίου.

• Ανασφάλιστες επιχειρήσεις αποκλείονται από κρατικές ενισχύσεις για υλικές ζημιές.

• Η αρωγή δεν επηρεάζει εισοδηματικά κριτήρια για κοινωνικές παροχές.

Συμπέρασμα

Το νέο νομοσχέδιο στεγαστικής αρωγής αποτελεί μια σημαντική νομοθετική εξέλιξη που διευρύνει την προστασία πληγέντων, εισάγει φορολογικές εξαιρέσεις με πρακτική σημασία και αναδιαμορφώνει τη σχέση κράτους–ασφάλισης–επιχειρήσεων. Η εξέλιξή της από τη Βουλή αξίζει προσεκτική παρακολούθηση από λογιστές, φοροτεχνικούς, ασφαλιστές και επιχειρηματίες με ακίνητη περιουσία σε ζώνες κινδύνου.

Πηγή: taxheaven.gr — Διαβάστε το πλήρες άρθρο εδώ: https://www.taxheaven.gr/news/74453/sth-boylh-to-nomosxedio-me-to-neo-plaisio-stegastikhs-arwghs-meta-apo-fysikes-katastrofes

⚠️ Το περιεχόμενο αυτό δημιουργήθηκε με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης.