ΔΕΔ: Ο Λογιστικός Συμψηφισμός Πελάτη–Προμηθευτή δεν Αρκεί — Υποχρεωτική Τραπεζική Εξόφληση για Υπόλοιπα άνω των 500€

Η Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών (ΔΕΔ) εξέδωσε σημαντική απόφαση που αφορά επιχειρήσεις που τηρούν απλογραφικά βιβλία και πραγματοποιούν συναλλαγές με αντισυμβαλλόμενες εταιρείες που ενεργούν ταυτόχρονα ως πελάτες και προμηθευτές. Η απόφαση διευκρινίζει με σαφήνεια ότι ο λογιστικός συμψηφισμός απαιτήσεων–υποχρεώσεων δεν είναι επαρκής για να αναγνωριστεί η εκπεστέα δαπάνη, όταν το εναπομένον υπόλοιπο υπερβαίνει τα 500 ευρώ και δεν εξοφλείται με τραπεζικό μέσο πληρωμής.

Το Νομικό Πλαίσιο: Άρθρο 23 παρ. β' Ν. 4172/2013

Σύμφωνα με το άρθρο 23 περ. β' του ν. 4172/2013 (ΚΦΕ), δεν εκπίπτουν φορολογικά δαπάνες αγοράς αγαθών ή λήψης υπηρεσιών αξίας άνω των 500 ευρώ, εφόσον η τμηματική ή ολική εξόφλησή τους δεν έγινε με τη χρήση τραπεζικού μέσου πληρωμής. Ο κανόνας αυτός τέθηκε προκειμένου να αντιμετωπιστεί η φοροδιαφυγή και να διασφαλιστεί η ιχνηλασιμότητα των εμπορικών συναλλαγών.

Οι εγκύκλιοι ΠΟΛ.1216/2014 και ΠΟΛ.1158/2016 έχουν ήδη αποσαφηνίσει ότι σε περίπτωση συμψηφισμού απαιτήσεων–υποχρεώσεων, εάν το υπολειπόμενο ποσό μετά τον συμψηφισμό υπερβαίνει τα 500 ευρώ, απαιτείται εξόφλησή του με τραπεζικό μέσο για να αναγνωριστεί το σύνολο των σχετικών αγορών ως εκπεστέα δαπάνη.

Τα Πραγματικά Περιστατικά της Υπόθεσης

Στην υπόθεση που εξετάστηκε, η προσφεύγουσα επιχείρηση (με απλογραφικά βιβλία) είχε συναλλαγές με βουλγαρική εταιρεία, η οποία λειτουργούσε παράλληλα τόσο ως προμηθευτής (ενδοκοινοτικές αποκτήσεις 51.500€ το 2021 και 60.000€ το 2022) όσο και ως πελάτης (ενδοκοινοτικές παραδόσεις 74.152,68€ το 2021 και 2.425€ το 2022). Το τελικό πιστωτικό υπόλοιπο ανήλθε σε 35.730,49 ευρώ, δηλαδή η ελληνική εταιρεία είχε ακόμη ανεξόφλητη υποχρέωση προς τον Βούλγαρο συνεργάτη της.

Η προσφεύγουσα επιχείρηση υποστήριξε ότι ο λογιστικός συμψηφισμός που καταχώρισε στα βιβλία της αρκεί για να δικαιολογήσει τη μη εξόφληση μέσω τράπεζας. Η ελεγκτική αρχή, ωστόσο, αμφισβήτησε τόσο την εγκυρότητα της συμψηφιστικής εγγραφής όσο και την επάρκεια των προσκομιζόμενων αποδεικτικών.

Η Κρίση της ΔΕΔ: Απόρριψη Ισχυρισμών

Η ΔΕΔ απέρριψε την προσφυγή κρίνοντας ότι ο λογιστικός συμψηφισμός, όπως καταχωρίστηκε στα απλογραφικά βιβλία της επιχείρησης, δεν μπορεί να αντικαταστήσει την τραπεζική εξόφληση. Εντόπισε σειρά σοβαρών πλημμελειών στα αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίστηκαν: φωτοαντίγραφα CMR χωρίς στοιχεία παραλήπτη, γραπτές δηλώσεις αγοραστή χωρίς στοιχεία ταυτότητας, αντιφατικές ημερομηνίες υπογραφής σε μεταφορικά έγγραφα, και αδυναμία αντιστοίχισης αποδεικτικών διοδίων με τις συγκεκριμένες μεταφορές.

Ακόμη πιο αποφασιστικό ήταν το εξής: η εγκύκλιος βεβαίωση του λογιστή της αντισυμβαλλόμενης εταιρείας ήταν γραμμένη στα ελληνικά και εκδόθηκε μεταγενέστερα της ολοκλήρωσης του ελέγχου, γεγονός που την καθιστούσε αναξιόπιστη. Επίσης, η μη καταβολή οφειλής από το 2022 έως σήμερα αντίκειται στην εμπορική πρακτική και στην κοινή λογική.

Επιπτώσεις στις Επιχειρήσεις και τους Λογιστές

Η απόφαση αυτή έχει σημαντικές πρακτικές συνέπειες για επιχειρήσεις που τηρούν απλογραφικά βιβλία και ιδιαίτερα για εκείνες που δραστηριοποιούνται με ΕΕ-αντισυμβαλλόμενους ταυτόχρονα ως αγοραστές και πωλητές:

• Ο λογιστικός συμψηφισμός ΔΕΝ αρκεί: αν μετά τον συμψηφισμό απομένει υπόλοιπο άνω των 500€, αυτό πρέπει να εξοφληθεί τραπεζικά για να αναγνωριστεί η δαπάνη.

• Τεκμηρίωση ενδοκοινοτικών συναλλαγών: τα CMR και τα λοιπά μεταφορικά έγγραφα πρέπει να είναι αριθμημένα, πλήρη και να φέρουν στοιχεία παραλήπτη. Η απουσία αυτών θέτει σε κίνδυνο την απαλλαγή ΦΠΑ.

• Πολυετής εκκρεμότητα: ανεξόφλητες οφειλές μεταξύ αντισυμβαλλόμενων που συνδυάζουν ρόλους πελάτη και προμηθευτή επί χρόνια αποτελούν «κόκκινη σημαία» για τους ελεγκτές.

• Κίνδυνος διπλής έκθεσης: απόρριψη και ενδοκοινοτικών αποκτήσεων (λόγω έλλειψης αποδεικτικών μεταφοράς) και ενδοκοινοτικών παραδόσεων (λόγω μη τεκμηρίωσης) είναι ρεαλιστικό σενάριο.

Στρατηγικό Σχόλιο ROQ

Η απόφαση αυτή επιβεβαιώνει μια διαχρονική αρχή: η φορολογική νομιμότητα δεν βασίζεται σε λογιστικές καταχωρίσεις, αλλά στη συνοχή και αξιοπιστία του αποδεικτικού υλικού. Σε περίοδο που η ΑΑΔΕ εντείνει τους ελέγχους με χρήση ψηφιακών δεδομένων (myDATA, VIES), η τεκμηρίωση διασυνοριακών συναλλαγών γίνεται κρίσιμη μεταβλητή ανταγωνιστικότητας και compliance.

Επιχειρήσεις με σύνθετες B2B σχέσεις —ιδίως με αντισυμβαλλόμενους εκτός Ελλάδας— οφείλουν να επανεξετάσουν τους μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου τους, διασφαλίζοντας ότι κάθε συμψηφισμός συνοδεύεται από έγκαιρη τραπεζική εξόφληση του υπολοίπου. Ο εντοπισμός τέτοιων κινδύνων προτού φθάσουν στον έλεγχο αποτελεί επένδυση με μετρήσιμη απόδοση.

Βασικά Σημεία

• Η ΔΕΔ επιβεβαίωσε: ο λογιστικός συμψηφισμός δεν αντικαθιστά την τραπεζική εξόφληση για ποσά >500€.

• Βάση: άρθρο 23 περ. β' Ν. 4172/2013 και εγκύκλιοι ΠΟΛ.1216/2014, ΠΟΛ.1158/2016.

• Ελεγκτικά ρίσκα: απλογραφικά βιβλία, ενδοκοινοτικές συναλλαγές, συνδυαστικός ρόλος πελάτη/προμηθευτή.

• Απαιτούμενη ενέργεια: τεκμηρίωση μεταφορών (CMR), τραπεζικές πληρωμές, VIES αντιστοίχηση.

• Κίνδυνος ΦΠΑ: ενδοκοινοτικές παραδόσεις χωρίς επαρκή απόδειξη μεταφοράς χάνουν την απαλλαγή.

Συμπέρασμα

Η νέα απόφαση ΔΕΔ θα πρέπει να αποτελέσει αφορμή για άμεση αξιολόγηση των εμπορικών σχέσεων με διπλό ρόλο αντισυμβαλλόμενων, ειδικά σε διασυνοριακές συναλλαγές. Η διαχείριση αυτού του ρίσκου προϋποθέτει ενεργό παρακολούθηση από λογιστές και φοροτεχνικούς, και δεν μπορεί να ανατεθεί αποκλειστικά στη λογιστική εγγραφή. Το φορολογικό risk management σήμερα απαιτεί ψηφιακή επάρκεια, τεκμηριωτική πειθαρχία και τραπεζικά ίχνη για κάθε σημαντική συναλλαγή.

Πηγή: Taxheaven — Διαβάστε το πλήρες άρθρο εδώ: https://www.taxheaven.gr/news/74354/logistikos-sympshfismos-pelathpromhoeyth-se-aplografika-biblia-den-arkei-otan-paramenei-anexoflhto-ypoloipo-anw-twn-500-eyrw-xwris-trapezikh-exoflhsh

This content was generated by AI