Α.1160/2026: Προνομιακά Φορολογικά Καθεστώτα — Ο Κατάλογος που Ήρθε Δύο Χρόνια Αργά

Τον Αύγουστο του 2026, δημοσιεύθηκε επιτέλους στο ΦΕΚ η Απόφαση Α.1160/2026 — ο κατάλογος των κρατών με «προνομιακό φορολογικό καθεστώς» για το φορολογικό έτος 2024. Σύμφωνα με τον νόμο, ο κατάλογος αυτός έπρεπε να είχε δημοσιευθεί τον Ιανουάριο του 2025. Η χρονική υστέρηση δεν είναι απλώς τυπικό διοικητικό πρόβλημα — δημιουργεί σοβαρές φορολογικές επιπλοκές για επιχειρήσεις και επενδυτές που συναλλάσσονται με αλλοδαπούς αντισυμβαλλόμενους.

Τι Είναι το «Προνομιακό Φορολογικό Καθεστώς» και Γιατί Σας Αφορά

Βάσει του άρθρου 65 παρ. 6 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ), ένα κράτος χαρακτηρίζεται ως «προνομιακό» όταν ο εταιρικός φορολογικός συντελεστής του υπολείπεται του 60% του ελληνικού. Με τον ισχύοντα ελληνικό συντελεστή 22%, το όριο αυτό ανέρχεται σε 13,2%. Δηλαδή: χώρες με εταιρικό φόρο κάτω από 13,2% εντάσσονται στον κατάλογο.

Η πρακτική σημασία είναι κρίσιμη: δαπάνες που καταβάλλονται σε πρόσωπα εγκατεστημένα σε αυτές τις χώρες κατά κανόνα δεν εκπίπτουν φορολογικά, εκτός εάν αποδειχθεί ότι αφορούν πραγματικές συναλλαγές χωρίς σκοπό φοροδιαφυγής. Για τις επιχειρήσεις, αυτό σημαίνει αύξηση του φορολογητέου αποτελέσματος.

Το Κρίσιμο Πρόβλημα: Ο Νόμος Επιτάσσει Ιανουάριο — Η ΑΑΔΕ Εκδίδει τον Αύγουστο

Το άρθρο 65 παρ. 7 ΚΦΕ είναι σαφές: «Ο κατάλογος δημοσιεύεται τον Ιανουάριο κάθε έτους». Η εισήγηση προς τον Υπουργό είχε υποβληθεί ήδη από τον Ιούλιο 2025. Η δημοσίευση έγινε Αύγουστο 2026 — για συναλλαγές φορολογικού έτους 2024. Αυτό σημαίνει ότι ένας φορολογούμενος που πραγματοποίησε συναλλαγές κατά το 2024 δεν γνώριζε, εκ των προτέρων, ποιες χώρες ήταν επίσημα στον κατάλογο.

Αυτή η χρονική υστέρηση συνδέεται άμεσα με αρχές της φορολογικής νομιμότητας: την προστατευόμενη εμπιστοσύνη, τη χρηστή διοίκηση και την ασφάλεια δικαίου — αρχές που έχει αναγνωρίσει και η ΔΕΔ 623/2024.

Κύπρος και Γιβραλτάρ: Τα Χαρακτηριστικά Παραδείγματα

Η Α.1160/2026 περιλαμβάνει 42 δικαιοδοσίες. Μεταξύ αυτών, η Κύπρος και το Γιβραλτάρ συμπεριλαμβάνονται βάσει του συντελεστή 12,5% που ίσχυε για το 2024. Ωστόσο, και οι δύο δικαιοδοσίες αύξησαν τον εταιρικό φόρο τους στο 15% από το 2026 και εντός του 2024 αντίστοιχα — κάτι που σημαίνει ότι ο κατάλογος αναφέρεται σε μια φορολογική πραγματικότητα που ήδη έχει αλλάξει.

Ο Ρόλος του Pillar Two: Νέα Παράμετρος, Νέοι Κίνδυνοι

Η Ελλάδα ενσωμάτωσε τον Πυλώνα 2 του ΟΟΣΑ (Pillar Two) με τον Ν. 5100/2024. Ο Pillar Two προβλέπει παγκόσμιο ελάχιστο εταιρικό φορολογισμό 15% για μεγάλους πολυεθνικούς ομίλους. Ωστόσο, δεν πρόκειται για ταύτιση με το άρθρο 65 ΚΦΕ: το Pillar Two αξιολογεί πραγματικό (effective) φορολογικό συντελεστή, ενώ το ελληνικό άρθρο 65 εξετάζει τον ονομαστικό (statutory) συντελεστή. Η διάκριση αυτή έχει ουσιαστική σημασία για τις επιχειρήσεις.

Επιπτώσεις στις Επιχειρήσεις και τους Λογιστές

• Επιχειρήσεις που συναλλάσσονται με παρόχους σε χαμηλόφορη χώρες πρέπει να επανεξετάσουν τις δαπάνες τους

• Λογιστές πρέπει να ελέγξουν αν δαπάνες προς Κύπρο, Βουλγαρία, Ουγγαρία, ΗΑΕ κ.ά. για το 2024 εκπίπτουν

• Απαιτείται τεκμηρίωση πραγματικού επιχειρηματικού σκοπού για συναλλαγές με εταιρείες σε κατάλογο

• Για ΕΕ/ΕΟΧ χώρες υπάρχει διαφορετικό καθεστώς — απαιτείται νομική βάση ανταλλαγής πληροφοριών

• Ο κατάλογος δεν αποτελεί εικόνα του 2026 — απαιτείται ξεχωριστή αξιολόγηση για κάθε χρήση

Στρατηγικό Σχόλιο

Η καθυστέρηση στην έκδοση των καταλόγων δεν αποτελεί μόνο διοικητική παράλειψη — αποτελεί φορολογικό κίνδυνο. Η επιχείρηση που συναλλάχθηκε με χώρα που εμφανίζεται στη λίστα δεν μπορεί να ισχυριστεί άγνοια εάν η χώρα ήταν γνωστή ως χαμηλόφορη τα προηγούμενα χρόνια. Ωστόσο, σε περιπτώσεις αλλαγής καθεστώτος (όπως Κύπρος), η χρονική υστέρηση ευνοεί το επιχείρημα υπέρ του φορολογουμένου. Σε κάθε περίπτωση, απαιτείται ατομική νομική αξιολόγηση.

Βασικά Σημεία

• Α.1160/2026: 42 χώρες χαρακτηρίζονται ως προνομιακές για το 2024

• Νόμιμη προθεσμία ήταν ο Ιανουάριος 2025 — εκδόθηκε Αύγουστο 2026

• Κύπρος (12,5%→15%) και Γιβραλτάρ αυξήθηκαν πάνω από το όριο — δεν εντάσσονται στο 2026

• Pillar Two και άρθρο 65 ΚΦΕ λειτουργούν με διαφορετική λογική και δεν ταυτίζονται

• Απαιτείται έλεγχος δαπανών 2024 προς αλλοδαπούς αντισυμβαλλόμενους

Συμπέρασμα

Η Α.1160/2026 είναι πολύ περισσότερο από ένας κατάλογος. Είναι καθρέφτης της πολυπλοκότητας του διεθνούς φορολογικού τοπίου και της χρόνιας αδυναμίας της ελληνικής φορολογικής διοίκησης να εκπληρώνει εγκαίρως τις νόμιμες υποχρεώσεις της. Για κάθε επιχείρηση που συναλλάσσεται διεθνώς, η ορθή φορολογική αντιμετώπιση αυτών των δαπανών απαιτεί εξειδικευμένη γνώση — και επαγγελματική συμβουλή.

Πηγή: e-forologia.gr | Διαβάστε το πλήρες άρθρο εδώ: https://www.e-forologia.gr/cms/viewContents.aspx?id=239181

This content was generated by AI